Ana Sayfa›Fertilite› Mikro TESE
Azospermide Sperm Bulmak İçin Mikro TESE Ameliyatı ve Başarı Şansı
Erkeklerin yaklaşık %1'inde, kısır erkeklerin ise %10-15'inde menide hiç sperm bulunmaz. Bu hastaların çoğunda testis, küçük ve dağınık bölgelerde hâlâ sperm üretir. Mikro TESE, ameliyat mikroskobuyla bu bölgeleri bulur ve non-obstrüktif azospermili erkeklerin yaklaşık yarısında tüp bebek (ICSI) için yeterli sperm elde eder. Doç. Dr. Tuncay Taş, İstanbul'da mikro TESE'yi günübirlik ameliyat olarak yapıyor; bulunan sperm aynı gün dondurularak saklanıyor.
Kısaca Mikro TESE
| Kimlere uygulanır | Non-obstrüktif azospermi, Klinefelter sendromu |
| Anestezi | Genel veya spinal |
| Ameliyat süresi | Yaklaşık 2-3 saat |
| Hastanede kalış | Günübirlik, nadiren bir gece |
| Sperm bulma oranı | Genel olarak yaklaşık %40-60 |
| Masa başı işe dönüş | 3-5 gün |
| Cinsel ilişki ve spor | Yaklaşık 2 hafta sonra |
| Spermin kullanımı | ICSI, taze veya dondurulmuş |
Mikro TESE Nedir?
Mikro TESE (mikrodiseksiyon testiküler sperm ekstraksiyonu), testisleri çok az sperm üreten erkekler için 1999'da Peter Schlegel tarafından geliştirildi. Cerrah rastgele biyopsi almak yerine testisi açar ve spermin üretildiği ince, kıvrımlı kanalları (seminifer tübüller) 15-25 kat büyütmeyle inceler.
Hâlâ sperm üreten tübüller boş olanlara göre daha geniş, daha beyaz ve daha opaktır. Yalnızca bunlar alınır; parçalar çoğu zaman bir pirinç tanesinden küçüktür. Testis yüzeyindeki damarlar görülerek korunur; böylece testosteron üreten doku korunur, kanama ve skar riski azalır.
Obstrüktif ve Non-Obstrüktif Azospermi
- Obstrüktif azospermi: sperm üretimi normaldir ama kanallar tıkalıdır; örneğin vazektomi veya enfeksiyon sonrası. Sperm iğneyle (TESA veya PESA) kolayca alınır, mikro TESE nadiren gerekir
- Non-obstrüktif azospermi: testisin kendisi çok az sperm üretir. Mikro TESE en yüksek şansı bu grupta sunar
Mikro TESE Kimlere Uygulanır?
- Santrifüjlü örnek dahil en az iki spermiyogramla non-obstrüktif azospermi tanısı konmuş erkekler
- Klinefelter sendromlu (47,XXY) erkekler
- Y kromozomunda AZFc delesyonu olan erkekler
- İnmemiş testis, kabakulak orşiti, kemoterapi veya radyoterapi öyküsü olan erkekler
- TESA veya klasik TESE ile sperm bulunamamış erkekler
- Menide yalnızca ara ara birkaç sperm görülen (kriptozoospermi) ve ejakülattaki spermin kullanılamadığı erkekler
Küçük testis ve yüksek FSH düzeyi ameliyatı engellemez. İkisi de sperm bulunup bulunmayacağını güvenilir şekilde öngörmez; bu nedenle doğrudan donör sperme yönlendirmek için gerekçe sayılmamalıdır. Kısırlığın tüm nedenleri ve diğer tedaviler erkekte kısırlık sayfasında anlatılıyor.
Ameliyat Öncesi Testler
| Test | Neden önemli |
|---|---|
| İki spermiyogram | Santrifüjlü örnekle birlikte azospermiyi doğrular |
| FSH, LH, testosteron, östradiol, prolaktin | Tıkanıklığı üretim azlığından ayırır; hormon tedavisine yön verir |
| Karyotip | Klinefelter sendromu ve diğer kromozom değişikliklerini gösterir |
| Y kromozomu mikrodelesyonu (AZF) | Tam AZFa veya AZFb delesyonunda sperm bulunmaz |
| Skrotal ultrason | Testis hacmi, varikosel ve gizli kitleler |
| Önceki biyopsi raporları | Başarıyı en güçlü öngören tek etken |
Tam AZFa veya AZFb delesyonu olan erkeklere mikro TESE yapılmamalıdır. Bu delesyonlarda testiste sperm bulunmamıştır; ameliyat hiçbir başarı şansı olmadan risk getirir.
Hormonal Hazırlık
Testosteronu düşük olan bazı hastalara, testis içindeki testosteronu yükseltmek için ameliyattan önce 3-6 ay klomifen, aromataz inhibitörü veya hCG verilir. Bu konudaki kanıtlar tartışmalıdır ve karar hastaya göre verilir. Testosteron jel veya iğneleri sperm üretimini durdurduğu için kesilmelidir.
Mikro TESE, Klasik TESE ve TESA
| TESA | Klasik TESE | Mikro TESE | |
|---|---|---|---|
| Teknik | İğneyle, görmeden | Açık, rastgele biyopsi | Açık, mikroskop altında |
| En uygun olduğu durum | Obstrüktif azospermi | Tıkanıklık, hafif üretim sorunları | Non-obstrüktif azospermi |
| NOA'da sperm bulma | En düşük | Yaklaşık %35 | Yaklaşık %52 |
| Alınan doku | Az | Daha fazla | Taranan alana göre en az |
| Komplikasyon | Nadir | Yaklaşık %3 | Yaklaşık %1-3 |
Karşılaştırma rakamları 15 çalışmayı kapsayan Bernie 2015 meta-analizinden alındı. Amerikan (AUA/ASRM) kılavuzları non-obstrüktif azospermide mikro TESE'yi önerir; Avrupa (EAU) kılavuzları iki tekniği de kabul eder, deneyim varsa mikro TESE tercih edilir.
Mikro TESE Ameliyatı Nasıl Yapılır?
- Eşinizin tüp bebek merkezine önceden bilgi verilir, sperm dondurma laboratuvarla birlikte planlanır.
- Genel veya spinal anestezi altında skrotumun ortasından küçük bir kesi yapılır.
- Testis, yüzeydeki damarlardan kaçınılarak orta hattından açılır.
- Cerrah tübülleri mikroskop altında tarar ve yalnızca geniş, opak olanları alır.
- Ameliyathanedeki embriyolog her örneği dağıtarak sperm arar. Arama, sperm bulunana veya tüm bölgeler incelenene kadar testisin her yerinde sürer.
- Bir tarafta sperm bulunamazsa aynı anestezide diğer testis de taranır.
- Testis ve skrotum eriyen dikişlerle kapatılır. Bulunan sperm birkaç payet halinde dondurulur.
Mikro TESE Başarı Oranları
Sperm bulma oranı genellikle %40-60 olarak verilir; ancak kişiye özel oran büyük ölçüde testis dokusunun mikroskop altındaki görünümüne bağlıdır.
Sperm Bulma Şansı Hesaplama
Mikro TESE ile şansınız ne kadar?
Tahmini sperm bulma şansı
Yaklaşık %40-60
Biyopsi veya genetik sonuçlar aralığı daraltmadan önce, non-obstrüktif azospermi için genel aralık.
- Önceki biyopsi raporu veya genetik test sonucu bu tahmini belirgin şekilde daraltır.
Gerçek şansınızı öğrenmek ister misiniz?
Biyopsi, hormon ve genetik sonuçlarınızı gönderin. Doç. Dr. Tuncay Taş sonuçlarınızı bizzat inceler ve size net bir plan sunar.
Yayımlanmış serilere dayanan bir tahmindir, tanı değildir. Gerçek şans hormon düzeylerine, azospermi nedenine ve cerrahın deneyimine de bağlıdır; ancak tüm sonuçlarınız incelenerek değerlendirilebilir.
Testis Biyopsisi Sonucuna Göre
| Biyopsi sonucu | Anlamı | Mikro TESE ile sperm bulma |
|---|---|---|
| Hipospermatogenez | Tüm aşamalar var, ancak az sayıda | Yaklaşık %90-98 |
| Matürasyon arresti | Üretim olgun sperm aşamasından önce duruyor | Yaklaşık %35-60 |
| Sertoli cell only | Tübüllerin çoğunda sperm üreten hücre yok | Yaklaşık %25-40 |
| Tübüler skleroz | Tübüller büyük ölçüde skarlaşmış | Yaklaşık %25 |
En sık görülen tip olan Sertoli cell only'de mikro TESE, klasik TESE'ye göre 2-4 kat daha sık sperm bulur; çünkü küçük üretim adacıkları rastgele biyopsilerde kolayca gözden kaçar.
Klinefelter Sendromu
Klinefelter sendromlu erkeklerin yaklaşık yarısında sperm bulunur; 30 yaş altında sonuçlar daha iyidir. Testosteron tedavisi önceden kesilmeli, birçok hasta kendi testosteronunu yükselten ilaçlarla hazırlanmalıdır.
Önceki Ameliyatlardan Sonra
- Başarısız klasik TESE sonrası: hastaların yaklaşık %45'inde yine sperm bulunur
- Her önceki biyopsi şansı azaltır: hiç biyopsi yoksa yaklaşık %56, üç-dört biyopsiden sonra yaklaşık %23
- Başarısız ilk denemeden sonra tekrar mikro TESE: yaklaşık %20-30; ilk denemede sperm bulunduysa çok daha yüksek
Şansı Etkileyen Diğer Etkenler
- Genetik: AZFc delesyonunda yaklaşık %50-70
- Neden: inmemiş testis nedeniyle tedavi görmüş erkeklerde sonuçlar görece iyi
- Hormonlar: çok düşük testosteron önce düzeltilebilir
- Cerrahın ve laboratuvarın deneyimi; testis boyutu veya FSH düzeyinden daha büyük etkisi vardır
Spermden Gebeliğe: ICSI Sonuçları
Testisten alınan sperm klasik tüp bebek için yeterince hareketli olmadığından her yumurtaya tek bir sperm enjekte edilir (ICSI). Non-obstrüktif azospermili erkeklerin geniş serilerinde:
- Döllenme: enjekte edilen yumurtaların yaklaşık %55'i
- Klinik gebelik: embriyo transferi başına yaklaşık %39
- Canlı doğum: embriyo transferi başına yaklaşık %24
- Kümülatif doğum: dondurulmuş embriyolar dahil, yumurta toplama başına yaklaşık %44
Taze mi, Dondurulmuş mu?
Sistematik derlemeler, non-obstrüktif azospermide taze ve dondurulmuş testis spermi arasında döllenme veya gebelik oranı açısından fark bulmuyor. Bu da önce dondurma planına izin verir: mikro TESE önce yapılır, eşiniz tüp bebek tedavisine ancak sperm olduğu kesinleştikten sonra başlar ve boşa gidebilecek yumurta uyarımından kaçınılır. Dondurulan sperm, seçtiğiniz tüp bebek merkezine gönderilebilir.
İyileşme Süreci
| Ne zaman | Ne beklenir |
|---|---|
| Ameliyat günü | Birkaç saat sonra eve dönüş; buz uygulaması ve destekleyici iç çamaşırı |
| 1-3. gün | Basit ağrı kesicilerle geçen sızı ve hafif şişlik |
| 2. gün | Duş alınabilir |
| 3-5. gün | Masa başı işe dönüş |
| Yaklaşık 2 hafta | Cinsel ilişki, bisiklet, spor salonu ve yük kaldırma |
| 3-6 ay | Testosteron kontrolü |
| 12-18 ay | Testosteron genellikle önceki düzeyine döner |
Riskler ve Testosterona Etkisi
Mikro TESE güvenli bir ameliyattır. Yayımlanmış serilerde hastaların yaklaşık %1-3'ünde komplikasyon görülür; bu oran klasik TESE'den düşüktür.
- Skrotumda morarma ve şişlik
- Hematom, nadiren boşaltılması gereken kan birikimi
- Yara enfeksiyonu
- Skar veya testis hacminde azalma; rastgele biyopsilere göre daha seyrek
- Testosteronda geçici düşüş; en belirgin hali 3-6. aylarda
Çoğu hastada testosteron 12-18 ay içinde toparlanır; Klinefelter sendromunda bu süre uzayabilir. Ameliyat öncesinde düzeyi zaten düşük olanlarda sonradan testosteron tedavisi gerekebilir; bu tedaviye ancak çocuk sahibi olma süreci tamamlandıktan sonra başlanır.
Sperm Bulunamazsa
- Patoloji raporu hangi biyopsi tipinin olduğunu ve ikinci bir denemenin mantıklı olup olmadığını gösterir
- Tekrar mikro TESE genellikle 6-12 ay sonra, bazen hormon tedavisinin ardından planlanır
- Seçili hastalarda tekrar ameliyattan önce azospermide eksozom tedavisi gibi destekleyici rejeneratif yöntemler araştırılıyor
- Donör sperm veya evlat edinme çift için seçenek olarak kalır
Mikro TESE Ameliyatı Fiyatı
| Ameliyat | Fiyat Aralığı (TL, 2026) |
|---|---|
| Mikro TESE, tek testis | 55.000 – 80.000 |
| Mikro TESE, çift testis | 70.000 – 110.000 |
| Tekrar mikro TESE | 70.000 – 110.000 |
Paket fiyatlar genellikle cerrah ücreti, anestezi, hastane bakımı ve sperm dondurmayı kapsar. Kesin fiyat bir veya iki testisin taranmasına göre değişir. Eşin tüp bebek (ICSI) tedavisi ve genetik testler fiyata dahil değildir. SGK, şartları sağlayan hastalarda mikro TESE'yi karşılar; özel hastane farkı hastaya kalır. Sonuçlarınızı iletişim sayfasından göndererek kişisel fiyat bilgisi alabilirsiniz.